ممدالهمم در شرح فصوص الحکم

ممدالهمم در شرح فصوص الحکم

کتاب «ممدّ الهمم در شرح فصوص الحکم» نوشته علامه حسن‌زاده آملی و منتشر شده توسط وزارت ارشاد، یکی از مهم‌ترین شروح معاصر بر فصوص الحکم است که با نگاهی جامع، دقیق و عرفانی به تبیین مضامین عمیق این اثر می‌پردازد. علامه حسن‌زاده در این شرح، ابتدا عبارتی از متن فصوص را نقل کرده و سپس با بیان لطایف عرفانی، تحلیل‌های فلسفی و برداشت‌های قرآنی، به توضیح آن می‌پردازند.
این کتاب از جامع‌ترین و دقیق‌ترین شروح عرفانی است که فهم آثار ابن عربی را برای سالکان و پژوهشگران تسهیل می‌کند.

محتوای کتاب ممدّ الهمم در شرح فصوص الحکم

کتاب در چند بخش و فصول متعدد تنظیم شده و موضوعات آن شامل موارد زیر است:

• شرح ۲۷ فص اصلی فصوص الحکم
  هر فص به یکی از انسان‌های کامل اختصاص دارد و در قالب «کلمه» معرفی می‌شود؛ از آدم تا خاتم(ص).
• افزوده علامه حسن‌زاده؛ فص بیست‌وهشتم
  فص «حکمه عصمتیه فی کلمه فاطمیه» که توسط علامه به عنوان متمم فصوص نگارش شده و مشتمل بر ۲۲ موضوع عرفانی دقیق است.
• ترجمه و تحلیل عرفانی – فلسفی
  توضیح عبارات دشوار فصوص با تکیه بر آیات قرآن، روایات و مبانی حکمت متعالیه.
•  شرح مقامات انسان کامل
  بیان نقش انسان کامل در جهان هستی و جایگاه او در نظام ولایت و معرفت الهی.
•  تحلیل مفاهیم بنیادین عرفان نظری
  از جمله وحدت وجود، تجلیات اسماء الهی، حقیقت محمدیه، ولایت، قرب، شهود و مراتب هستی.

ویژگی‌های برجسته کتاب

1. شرحی جامع، روان و در عین حال عمیق بر فصوص الحکم
2.  افزودن فص «عصمتیه» به عنوان نوآوری علمی و عرفانی
3.  استناد دقیق به قرآن و روایات در تبیین مفاهیم ابن عربی
4.  بیان نکات شهودی و تجربیات عرفانی نویسنده
5. کاربردی برای دانشجویان عرفان، فلسفه و علاقه‌مندان به حکمت اسلامی

اهمیت و جایگاه کتاب

کتاب «ممدّ الهمم» یکی از معتبرترین و ارزشمندترین شروح بر فصوص الحکم در روزگار معاصر به شمار می‌رود. اهمیت این اثر در آن است که با نگاه شهودی و فلسفی علامه حسن‌زاده، بسیاری از دشواری‌های متن ابن‌عربی روشن می‌شود.

این کتاب نه‌تنها مرجع اصلی پژوهشگران عرفان نظری است، بلکه برای سالکان راه حقیقت نیز چراغی برای فهم معارف عمیق توحیدی و جایگاه انسان کامل به شمار می‌رود. افزون بر این، فص بیست‌وهشتم که به دست خود علامه نگارش شده، به این اثر ویژگی منحصر‌به‌فردی بخشیده است.